5.JPG

ABC SĄSIEDZKICH DZIAŁAŃ

ABC sąsiedzkie… jest poradnikiem, jak włączyć się w zarządzanie swoim miastem, jak dbać o swój mały skrawek przestrzeni, jak współtworzyć osiedle z sąsiadami? Aktywne życie obywatelskie nie ogranicza się tylko do oddawania głosu w wyborach parlamentarnych czy samorządowych. Są to przede wszystkim relacje z ludźmi oraz rozmaite narzędzia demokratyczne, które wpływają na lepszą jakość życia w miejscu zamieszkania: mieście, dzielnicy czy ulicy. Sprawiają one, że chcemy mieszkać na tej ulicy, w tym mieście i z dumą oprowadzać po nim znajomych.

Pierwsza cześć naszego poradnika, to „słowniczek abc”. Aby życie obywatelskie stało się łatwiejsze, postanowiliśmy odczarować je ze słownikowych pojęć, na rzecz przyjaźniejszych definicji, ale żeby nie tracić z oczu rzeczy ważnych, obok prezentujemy definicje ekspercką. Jednak chcemy uczynić krok naprzód, zbliżyć dwa światy. Rzeczywistość w skład której wchodzą osoby profesjonalnie zajmujące się miastem (lokalni radni, pracownicy organizacji pozarządowych, urzędnicy, pracownicy socjalni, architekci) i mieszkańcy, którzy na co dzień żyją w swoich osiedlach, domach.

Obydwa te światy mają na względzie dobro wspólne: miasto. Inaczej jednak artykułują swoją wiedzę i troskę dotyczącą miasta. Czasem nie widzimy wzajemnych dobrych intencji, bo na drodze komunikacji jest wiele barier i szumów komunikacyjnych. Konsultacje społeczne nie są jedyną formą spotkania rzeczywistych partnerów: włodarzy miasta i jego mieszkańców. Istnieją jeszcze inne możliwości włączania mieszkańców we współdecydowanie o swojej dzielnicy i mieście.

W następnych rozdziałach pokazujemy dobre przykłady samoorganizacji sąsiedzkiej. Chcemy zainspirować, pokazać, że można, że warto. Umacnianie tkanki społecznej, wyzwalanie energii społecznej to złożony proces, dlatego kilka słów napisaliśmy o partycypacji dzieci, co może być z kolei inspiracją dla nauczycieli i pracowników organizacji współpracujących ze szkołami, ośrodkami pomocy społecznej.

Do naszej publikacji udało się też zaprosić znanych ogólnopolskich ekspertów, którzy podzielą się z nami refleksjami dotyczącymi podejmowania działań w swoich dzielnicach, w pracy związanej z organizowaniem społeczności lokalnej. Zaprosiliśmy również „Mieszkańca”. Wszystkie te osoby są aktywnymi działaczami, jak również wspierają innych w podejmowanych inicjatywach. Mieszkaniec jest też najlepszym ekspertem w swojej dzielnicy.

Zachęcamy Was, aby zapisywać swoje refleksje i pomysły. Obserwujcie, co się dzieje w waszej radzie miasta, radzie sołeckiej, radzie osiedla; zadawajcie pytania, poznawajcie lokalne instytucje, organizacje pozarządowe. Działajcie w wolontariacie, poznawajcie swoich sąsiadów, organizujcie się… Edukujcie innych, włączajcie swoich bliskich w działania, które przyczyniają się do lepszej jakości życia w dzielnicy, w swojej okolicy. Silne społeczeństwo to świadomi obywatele – twórzmy razem lepszy świat; świat, w którym chcemy żyć :) Zapraszam do podróży po lekturze i notatek.

Aleksandra Mróz-Wykusz
Organizatorka społeczności lokalnej

Aleksandra Mróz-Wykusz
mgr filozofii, specjalista terapii uzależnień, socjoterapeutka, community worker, trenerka, przez 11 lat kierowała ośrodkiem socjoterapeutycznym w Gdyni, ukończone studium socjoterapii i treningu interpersonalnego, prowadzenie grup w systemie ambulatoryjnym, od 2008 roku zaangażowana w działania rewitalizacyjne jednego z obszarów Gdyni (koordynacja działań, animacja); Prezeska Fundacji Zmian Społecznych „Kreatywni”, wieloletnie doświadczenia z zakresu pracy z dziećmi, młodzieżą i rodzinami, od kilku lat szkoli i prowadzi warsztaty dla uczniów/rodziców/profesjonalistów. Obecnie główne obszary działalności to: animacja społeczna, organizowanie społeczności lokalnej, budowanie partnerstwa, wzmacnianie sektora NGO’s.

„Jeśli nie potrafisz wytłumaczyć czegoś w prosty sposób,
to znaczy, że tak naprawdę tego nie rozumiesz”
Albert Einstein
:)

Wybierz hasło zaczynające się na literę:

A B C D E F G H I J K L M N O P R S U W

ANIMATOR
A
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Jesteś nim wtedy, gdy zachęcasz innych do wspólnego działania i wtedy, gdy swoim działaniem uzupełniasz wiedzę swoich sąsiadów.

WERSJA PROFESJONALISTY
(*osób zawodowo zajmujących się działaniami społecznymi) „Animator społeczny jest praktykiem umiejętnie wykorzystującym techniki, narzędzia, które wychodząc od problemów i potrzeb mieszkańców określonej społeczności, poprzez motywację i edukację umożliwiają samoorganizację mieszkańców w celu samodzielnego ich zaspokajania.”
[SZKOŁA ANIMATORÓW SPOŁECZNYCH - Paweł Jordan, Bohdan Skrzypczak]

BUDŻET OBYWATELSKI
B
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Jeżeli chcesz, aby w twojej okolicy coś powstało (np. plac zabaw, ścieżki rowerowe). Możesz zgłosić swój pomysł i zachęcić sąsiadów do głosowania na twój pomysł. Jak zagłosuje dużo osób to twój pomysł zostanie zrealizowany. W Gdyni możesz zrobić to na stronie bo.gdynia.pl

WERSJA PROFESJONALISTY
Budżet obywatelski (inaczej: budżet partycypacyjny) - to proces, który umożliwia mieszkańcom dyskusję i bezpośredni wpływ na decyzje o przeznaczeniu części budżetu publicznego na przedsięwzięcia zgłoszone bezpośrednio przez obywateli.
(http://www.wroclaw.pl/budzet-obywatelski-definicja)

CEL PUBLICZNY
C
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Celem publicznym jest wszystko to na czym zależy jednocześnie Tobie jak i Twoim sąsiadom. Cel publiczny często ma za zadanie polepszyć komfort twojego życia np. powstanie parku, w którym każdy z Was będzie mógł wypoczywać.

WERSJA PROFESJONALISTY
Cel publiczny – działanie o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
(Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774))

DOBRO WSPÓLNE
D
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW To wszystko co należy do mnie, do Ciebie i innych osób w tym samym czasie np. droga, park miejski, las czy plaża. Każdy może z “dobra wspólnego” korzystać i każdy powinien o nie dbać.

WERSJA PROFESJONALISTY Dobro wspólne - termin oznaczający wartość zbiorową osiąganą przez wspólnoty ludzkie w związku z rozwijaniem naturalnych możliwości ich członków, zaspokajaniem ich indywidualnych interesów lub respektowaniem posiadanych przez nich uprawnień jednostkowych przy jednoczesnej dbałości o zbliżanie całej wspólnoty ku właściwym jej celom.
[encyklopedia.pwn.pl]


EWALUACJA
E
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
To moment kiedy podsumowujesz swoje działania i wyciągasz wnioski, co i jak poprawić w przyszłości. Gdy zrobisz takie podsumowanie ze swoimi sąsiadami, będzie tobie łatwiej w dalszych działaniach.

WERSJA PROFESJONALISTY
Jest elementem nieodzownie i bezpośrednio związanym z jakością działań... Systematyczne prowadzenie procesu ewaluacji pozwala nam uzyskać informację zwrotną związaną z docieraniem do grup docelowych, dostosowaniem działań do potrzeb beneficjentów i wnioskodawców, realizacją celów.
[FRSE - Pakiet Edukacyjny Pozaformalnej Akademii Jakości Projektu Część 4]

FUNKCJA SPOŁECZNA
F
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Zadania i obowiązki wykonywane przez osobę pomagającą innym rozwiązać problem. Osoba pełniąca funkcję społeczną za swoją pracę nie dostaje żadnego wynagrodzenia. Osobą pełniącą funkcję społeczną jest np. Radny Dzielnicy.

WERSJA PROFESJONALISTY
W najszerszym ujęciu funkcja społeczna jest to swoista własność danego elementu spośród całego systemu społecznego, która ma wpływ co do zasady pozytywny na ogół funkcjonowania tego systemu w szerokim otoczeniu społecznym. Funkcje społeczne mogą być pełnione przez jednostkę, jak i grupę ludzi.
(http://ampolmerol-wabrzezno.info/ funkcje-spoleczne- definicja-i-zastosowanie/)

GRUPA SPOŁECZNA
G
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Gdy spotykasz się z sąsiadami, aby coś zmienić na dzielnicy to tworzy się grupa społeczna. Każdy z sąsiadów ma określone role i zadania.

WERSJA PROFESJONALISTY
Grupa społeczna jest zbiorowością ludzi zespolonych więzią społeczną, przejawiającą się w poczuciu łączności, przynależności grupowej i działaniu na rzecz realizacji wspólnych celów.
(encyklopedia.pwn.pl)

HARMONOGRAM
H
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
To twój plan w którym masz wypisane co będziesz robić, kiedy i jak dużo czasu Tobie zajmie.

WERSJA PROFESJONALISTY
Wykres obrazujący kolejność i czas trwania poszczególnych czynności w ogólnym planie pracy.
[nowy Słownik języka polskiego pwn”, PWN Warszawa 2002]

INTERESARIUSZ
I
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Stajesz się interesariuszem, gdy odwiedzasz urząd lub inną instytucję i chcesz mieć wpływ na podejmowane tam działania, które ciebie dotyczą. Interesariuszem może być też inna instytucja lub organizacja.

WERSJA PROFESJONALISTY
Interesariusze - są to osoby lub inne organizacje, które uczestniczą w tworzeniu projektu (biorą czynny udział w jego realizacji) lub są bezpośrednio zainteresowane wynikami jego wdrożenia. Interesariusze mogą wywierać wpływ na daną organizację.
(https://mfiles.pl/pl/index.php/Interesariusze)

JST (jednostka samorządu terytorialnego)
J
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Jednostką Samorządu Terytorialnego w Twoim mieście może być Urząd Miasta, który decyduje o sprawach mających wpływ na Twoje życie i otoczenie.

WERSJA PROFESJONALISTY
Jednostka samorządu terytorialnego jest to lokalna lub regionalna wspólnota samorządowa. Jednostki te są samodzielne i autonomiczne w działaniu w sferze spraw publicznych o znaczeniu lokalnym.
[infor.pl]

KONSULTACJE SPOŁECZNE
K
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Konsultacje społeczne to spotkania organizowane przez władze, ngo-sy, podczas których możesz wyrazić swoją opinię o planowanych zmianach w Twojej okolicy.

WERSJA PROFESJONALISTY
Konsultacje społeczne to proces, w którym przedstawiciele władz … przedstawiają obywatelom swoje plany dotyczące np. aktów prawnych (ich zmiany lub uchwalania nowych), inwestycji lub innych przedsięwzięć, które będą miały wpływ na życie codzienne i pracę obywateli. [ngo.pl]

LOKALNE PARTNERSTWO (PARTNERSTWO LOKALNE)
L
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Możesz zaprosić firmy, organizacje lub instytucje w twoim sąsiedztwie do wspólnego działania. Po porozumieniu się z tymi partnerami będzie tobie łatwiej realizować twoje pomysły i cele.

WERSJA PROFESJONALISTY
Partnerstwo lokalne polega na aktywizowaniu całych społeczności i zachęcaniu ich do współpracy przy definiowaniu lokalnych problemów i rozwiązywaniu ich na poziomie osiedla, gminy, miasta czy powiatu. Świadomość, że oddolne inicjatywy można zrealizować, a lepsze efekty osiąga się poprzez współpracę a nie spory, motywuje do wytężonej pracy i podejmowania nowych zadań.
(http://www.altum.pl/index. php?option=com_content&view=article&id=184:co-to-jest-partnerstwo- -lokalne&catid=2:aktualnosci&Itemid=1)

LOKALNY LIDER (LIDER LOKALNY)
L
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Jako lider lokalny jesteś przedstawicielem swoich sąsiadów i masz prawo do podejmowania ważnych decyzji mających wpływ na przyszłość waszego osiedla. Swoimi działaniami zachęcasz inne osoby do wspólnych zmian.

WERSJA PROFESJONALISTY
Lider - osoba lub organizacja przewodząca, stojąca na czele danej grupy. Cechą charakterystyczną lidera jest to, że ludzie lub organizacje same chcą go naśladować oraz łatwo poddają się jego przywództwu.
(Robert Cialdini: Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka. Gdańsk 1998)

MIĘDZYPOKOLENIOWOŚĆ
M
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Ty jako osoba młoda rozmawiasz, współpracujesz z osobami starszymi. Tak samo ty jako osoba starsza nawiązujesz kontakt i wspólnie działasz z osobą młodszą. Międzypokoleniowość zaczyna się kiedy razem spędzając czas realizujecie swoje cele oraz wymieniacie się swoimi doświadczeniami i umiejętnościami.

NORMY SPOŁECZNE
N
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
To wszystkie zasady i reguły, które obowiązują w grupie do której należysz, np. w Twoim bloku, na osiedlu. Normą społeczną może być np. zakaz palenia tytoniu - Ty i inne osoby z Twojego otoczenia przestrzegacie tego zakazu.

WERSJA PROFESJONALISTY
Norma społeczna - socjologiczne zasady określające funkcjonowanie jednostki w obrębie grupy lub społeczeństwa; normy społeczne mogą mieć charakter formalny (są jasno skodyfikowane i spisane) lub nieformalny (obowiązują w sposób zbliżony do obowiązywania obyczaju); przestrzegania norm formalnych strzegą wyspecjalizowane instytucje, norm nieformalnych — nacisk społeczny i opinia publiczna; nieprzestrzeganie norm społecznych a łączy się ze stosowaniem sankcji (kar).
(http://encyklopedia. pwn.pl/haslo/norma-spoleczna;3948269.html)

OPINIA PUBLICZNA
O
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Zebrane odpowiedzi ankieterów na dany temat między innymi od Ciebie i Twoich sąsiadów tworzą jedną wspólną opinię.

WERSJA PROFESJONALISTY
Opinia publiczna to chwilowa, mniej lub więcej logiczna grupa sądów odpowiadających zagadnieniom doby bieżącej, które w licznych odbitkach kursują wśród ludzi zamieszkujących wspólnie jeden i ten sam kraj, należących do jednej i tej samej warstwy społecznej.

PARTYCYPACJA
P
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Udział twój i twoich sąsiadów w podejmowaniu mniej lub bardziej ważnych decyzji w twojej okolicy lub w mieście. Możesz wyrazić swoje zdanie i mieć wpływ na działania jakie podejmuje twoja władza.

WERSJA PROFESJONALISTY
Pojęcie partycypacji można zdefiniować jako mniej lub bardziej bezpośrednie uczestnictwo obywateli w życiu społecznym, publicznym i politycznym. Termin partycypacja, stosowany na ogół z dodatkowym określeniem, np. społeczna, obywatelska, publiczna, indywidualna, wspólnotowa, wertykalna, horyzontalna.
(http://www.decydujmyrazem.pl/partycypacja/co_to_jest_partycypacja__.html)

RADA DZIELNICY
R
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Grupa mieszkańców twojej dzielnicy, która została wybrana przez Twoich sąsiadów lub Ciebie, poprzez głosowanie. Osoby wybrane do Rady zajmują się sprawami, które dotyczą wszystkich sąsiadów i ich wspólnej przestrzeni, pomagają pozostałym w załatwieniu różnych spraw i kontaktują się z urzędami i instytucjami. Rady Dzielnic nie dostają pieniędzy za swoją pracę.

SAMOORGANIZACJA
S
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Ma miejsce wtedy gdy Ty wraz z innymi osobami podejmujecie decyzję o rozpoczęciu wspólnego działania np. chcecie zorganizować sąsiedzkiego grilla. Żeby Wasze działanie odniosło sukces musicie ustalić plan działania, podzielić się zadaniami, określić czas, miejsce i potrzebne materiały.

UŻYTEK PUBLICZNY
U
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
To wszystko do czego masz darmowy dostęp i rzeczy z których możesz korzystać bez opłat.

WERSJA PROFESJONALISTY
Mienie użytku publicznego to jest ruchomości, nieruchomości (rzeczy i miejsca), z których wszyscy mają prawo korzystać, takie jak drogi publiczne, rzeki, parki, biblioteki, muzea itp. Mienie to jest regulowane przepisami prawa administracyjnego.

WSPÓLNOTA
W
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
To grupa osób, którą łączą silne emocjonalne więzi, wspólne przeżycia, poglądy i poczucie przynależności. Więzi łączące osoby w danej wspólnocie mogą być braterskie lub dotyczyć pokrewieństwa. Przykład: Ty i paczka Twoich najlepszych znajomych tworzycie wspólnotę przyjaciół (łączą Was wspólne wspomnienia, macie podobne poglądy na różne sprawy) lub Ty i reszta Twoich sąsiadów tworzycie wspólnotę mieszkaniową (łączy Was potrzeba dbania o Wasz wspólny blok, wszyscy chcecie by wokół było czysto więc macie te same cele).

ŁAD PRZESTRZENNY
Definicja mieszkańca: WERSJA STWORZONA PRZEZ MIESZKAŃCÓW
Jest wtedy, gdy wszystkie elementy w Twoim otoczeniu są dopasowane czyli tworzą wspólną całość w taki sposób, że Twoje życie i życie innych osób jest łatwiejsze i przyjemniejsze np. domy na osiedlu mają jednakowy kolor dachu, zieleń między budynkami jest zadbana, chodniki są dopasowane także dla osób niepełnosprawnych, wyższy budynek nie przesłania widoku niższym budynkom.

WERSJA PROFESJONALISTY
Ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne.
(http://www.ekologia.pl/wiedza/ slowniki/slownik-terminow-prawnych/lad-przestrzenny)

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ Z PONIŻSZEJ PUBLIKACJI: